Decyzją jury w składzie: prof. Jarosław Ławski (przewodniczący), Agnieszka Czajkowska, Marzanna Bogumiła Kielar, Bronisław Maj, Marek Zagańczyk, laureatem Nagrody im. Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego Orfeusz za najlepszy tom poetycki roku 2024 został Stanisław Kalina Jaglarz za tom Zajęczy żar wydany przez wydawnictwo Warstwy.
Orfeusza Mazurskiego za najlepszy tom wydany w Polsce północno-wschodniej (Warmia, Mazury, Podlasie) odebrała Weronika Pawlik-Kwaśniewska za tomik Wielka niebieska woda opublikowany przez Wydawnictwo Poesis.
Gala wręczenia nagród odbyła się 19 lipca, na plenerowej scenie przy Muzeum w Praniu. Wiersze finalistów wykonywali studenci kierunku aktorstwa Akademii Teatralnej im. Zelwerowicza w Warszawie pod kierunkiem Łukasza Borkowskiego w wirtuozowskiej oprawie muzycznej kwartetu saksofonowego „The Whoop Group”. W finałowej piątce nominowanych znalazły się, oprócz Stanisława Kaliny Jaglarza tomiki Krzysztofa Lisowskiego (Trzeba czasu), Jana Polkowskiego (Rozmowy z Brechtem i inne wiersze), Tomasza Różyckiego (Hulanki&Swawole) i Rafała Wawrzyńczyka (Dziecko na głowie króla).
Odbierając nagrodę z rąk przewodniczącego jury i wiceministra kultury i dziedzictwa narodowego Macieja Wróbla Stanisław Kalina Jaglarz powiedział m.in.: „Wiwatuję poezji, która z mozołem opisuje pogromy tego świata. Wiwatuję poezji, która patrzy na świat mimo płonących rzęs. Wiwatuję tej, która opisuje okrucieństwo wojny, ludobójstwa, morderstwa dokonywane na zwierzętach. Także tej, która znajduje metaforę, która może być dla nas ocaleniem. Wiwatuję poezji, która stoi po stronie mniejszości, również osób transpłciowych, do której należę. Poezji, która scala nas w odczuciu, kiedy wydaje nam się, że już nie powstaniemy. Która mówi – będziecie jeszcze ludźmi i to będzie piękne dla Was i dla Ziemi.”
W laudacji na cześć laureata Marzanna Bogumiła Kielar podkreślała m.in., że „żywiołem zagarniającym czytelnika jest zmysłowy, soczysty język tej poezji, wyraziste, malarskie obrazowanie, spiętrzone metafory. Jednakże język, «słowo, które łamie przysięg», bywa zawłaszczające i jest zarazem tym, co oddziela nas od natury, od idealnego świata, w którym poeta pragnie się znaleźć. I są te wiersze przejmującą wędrówką w stronę u/traconego, a wersy wrastają w nas, rozgałęziają się i zakorzeniają nas w istnieniu.”
Natomiast w laudacji o tomiku Weroniki Pawlik-Kwaśniewskiej prof. Jarosław Ławski powiedział: „Niepokojący, słoneczny liryzm, czasami wkraczający aż w sentymentalność, czysta, oszczędna fraza, dawkowane oszczędnie imaginarium Południa, Prowansji: muzea, artyści, zalotnie brzmiące nazwy miasteczek, słoneczność, nasłonecznienie, każda fraza przeniknięta ciepłem i miłością (i śmiercią jako cieniem słonecznego istnienia). Weronika Pawlik-Kwaśniewska ma swój styl tak mocny, że aż chciałoby się napisać: jak długo można t a k pisać? Jak długo można żyć Południem? Nawet wielka, nawet niebieska, nawet woda bywa niebezpieczna…”.
Nagroda ORFEUSZA to 40 tys. zł ufundowane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz statuetka autorstwa Jana Strumiłły, natomiast laureatka ORFEUSZA Mazurskiego otrzymała 13 tys. zł.
Dzięki współpracy z Akademią Teatralną w Warszawie poezja autorów nominowanych do tegorocznej edycji nagrody była podstawą jednego semestru zajęć fakultatywnych na tej uczelni dla studentów I roku wydziału aktorstwo. Rozpoczęło je spotkanie z Wiesławem Uchańskim w siedzibie wydawnictwa Iskry a zwieńczyły filmowe rejestracje dwudziestu jeden wierszy w wykonaniu studentów, które są publikowane w mediach społecznościowych muzeum i Akademii Teatralnej. Studenci nagrali także wersje audio, których emisja trwać będzie przez cały grudzień w warszawskim Radio dla Ciebie.
Laureatami poprzednich edycji nagrody byli Krzysztof Karasek, Jan Polkowski, Przemysław Dakowicz, Janusz Szuber, Jarosław Marek Rymkiewicz, Małgorzata Lebda, Joanna Kulmowa, Jarosław Mikołajewski, Piotr Mitzner, Andrzej Kopacki, Zbigniew Machej, Anna Piwkowska oraz Marzanna Bogumiła Kielar. Jest przyznawana za wybitne osiągnięcia współczesnej polskiej liryki – oryginalne, zachowujące bezpośredniość wyrazu, bezkompromisowe pod względem artystycznym.
Organizatorami nagrody są Muzeum K. I. Gałczyńskiego w Praniu i Stowarzyszenie Leśniczówka Pranie. Partnerzy: dwumiesięcznik literacki Topos, Radio dla Ciebie, Uniwersytet w Białymstoku, Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie.
